انواع تابلو برق از نظر سطح ولتاژ، برای ساماندهی به انشعابات برق و حفظ ایمنی محیط از طریق قرار گرفتن تجهیزات الکتریکی در درون جعبه ای طراحی شده است. جنس جعبه تابلو برق میتواند فلزی یا غیر فلزی باشد. تابلو برق شامل محفظه های مختلف برای استقرار کلید، شینه، تابلو فشار ضعیف و سایر تجهیزات است.
تابلو برق برای مدیریت، کنترل و حفاظت تجهیزات الکتریکی در تأسیسات صنعتی و ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرد. به طور کلی تابلو برق جعبه ای برای قرار گرفتن تجهیزات الکتریکی است که در پروژه های بزرگی مانند کارخانه ها، کارگاه ها، سازمان ها و مجتمع ها کاربرد اساسی دارد.
فهرست
- 1 تابلو برق چیست؟
- 1.1 انواع تابلو برق از نظر سطح ولتاژ
- 1.2 تابلو برق فشار ضعیف
- 1.3 انواع تابلوهای فشار ضعیف LV
- 1.4 دسته بندی تابلوهای فشار ضعیف
- 1.5 کاربرد تابلوهای برق فشار ضعیف
- 1.6 تابلو برق فشار متوسط
- 1.7 ساختار تابلو برق فشار متوسط
- 1.8 عملکرد تابلو برق فشار متوسط
- 1.9 تابلو برق فشار قوی
- 1.10 ساختار تابلو برق فشار قوی
- 1.11 کاربرد تابلو برق فشار قوی
- 1.12 انواع تابلو برق از نظر مکان نصب
تابلو برق چیست؟
تابلو برق یک محفظه ای است که در آن تجهیزات برقی مانند تجهیزات کنترلی، سیم بندی های داخلی، وسایل الکترونیکی، قطعات نمایشگر و سایر تجهیزات مربوط به پایش، قطع و وصل و سنجش وضعیت الکتریکی قرار دارند. این تابلو برق معمولاً در نزدیکی درب ورودی ساختمان نصب م یشود و استفاده از آن به منظور جلوگیری از ورود شوک الکتریکی به تجهیزات الکتریکی است.
تابلو برق در صورت رخداد خطا و اتصال کوتاه که می تواند باعث آسیب رسیدن به تجهیزات برقی شود، این خطا را تشخیص داده و قسمت مربوطه از سیستم را قطع می کند. این عمل باعث افزایش سطح کنترل و امنیت در تجهیزات و مدارهای الکتریکی فضا می شود. همچنین، نگهداری، تعمیر و عیب یابی تجهیزات برقی را ساده تر می کند و از آسیب دیدن افراد و بروز برق گرفتگی در مواجهه با ولتاژهای بالا جلوگیری می کند.
انواع تابلو برق از نظر سطح ولتاژ
- تابلو برق فشار ضعیف (LV): شامل تابلوهایی با سطح ولتاژ کمتر از ۱۰۰۰ ولت است.
- تابلو برق فشار متوسط (MV): شامل تابلوهایی با سطح ولتاژ بین ۱۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ ولت است.
- تابلو برق فشار قوی (HV)
تابلو برق فشار ضعیف
تابلو برق فشار ضعیف که معمولاً اندازه های بزرگ تری نسبت به تابلو برق خانگی دارند، برای ولتاژهای مورد استفاده در ساختمان های تجاری، ایستگاه های برق، ایستگاه های مبدأ و کارخانه ها مورد استفاده قرار می گیرند.
این نوع تابلو برق شامل تابلوهای ایستاده، رومیزی و دیواری است که هر یک خصوصیات و کاربردهای متفاوتی دارند. در ساخت این تابلوها از انواع کنتاکتورها، ترانس ها، کلیدهای اتوماتیک، کابلشو و دیگر تجهیزات استفاده می شود. تجهیزات مورد استفاده در این تابلوها با تابلوهای فشار متوسط و قوی تفاوت دارند.
انواع تابلوهای فشار ضعیف LV
تابلوهای فشار ضعیف به دو نوع عمده تابلوهای ایستاده (Fixed) و تابلوهای کشویی (Drawer) تقسیم می شوند.
تابلوهای ایستاده ثابت تابلوهایی هستند که ثابت و غیر قابل حرکت هستند.
تابلوهای کشویی شامل تابلوهایی مانند GIS و AIS هستند که دارای کشوهای قابل حرکت برای دسترسی آسان تر به قطعات هستند.
دسته بندی تابلوهای فشار ضعیف
تابلوهای سلولی: نوعی تابلوی ایستاده با درجات حفاظت متفاوت بر حسب درخواست مشتری. ضخامت ورقه های این تابلو حدود ۱.۵ تا ۲ میلی متر است و بخش هایی مانند رنگ و ابعاد قابل تغییر هستند.
تابلوهای دیواری: تابلوهای ایستاده که می توانند به صورت توکار یا فرورفته نصب شوند. از ورق های گالوانیزه ۱.۵ میلی متری برای ساخت آن ها استفاده می شود.
تابلوهای بارانی: تابلوهایی با درجه حفاظت IP56-IP54 مخصوص محیط های باز. برای تنظیم شیب آن ها از کلاهک استفاده می شود.
کاربرد تابلوهای برق فشار ضعیف
این نوع تابلوها با توجه به سطح ولتاژ کاری ۴۰۰ ولت آن ها عموما در واحدهای مسکونی یا صنعتی کم مصرف به منظور توزیع برق مورد استفاده قرار می گیرند. بر اساس کاربرد این تابلوها به چند دسته تقسیم می شوند:
تابلوهای صنعتی: در قسمت های تولیدی و صنعتی کارخانه ها مورد استفاده قرار می گیرند.
تابلوهای PLC :جهت اتوماسیون و کنترل مورد استفاده قرار می گیرند.
تابلوهای بانک خازنی: به منظور اصلاح ضریب قدرت سیستم های برقی کارخانه ها و کارگاه ها مورد استفاده قرار می گیرند.
تابلو برق فشار متوسط
استفاده از تابلو برق فشار متوسط در مکان هایی که ولتاژ برقشان بین ۱۰۰۰ تا ۳۶۰۰۰ ولت است، گزینه مناسبی خواهد بود. همانطور که در مطلب قبل توضیح داده شد، این دسته از تابلوها از گاز عایق SF6 برای عایق بندی محفظه ها استفاده می کنند تا ایمنی بالایی داشته باشند.
تابلو برق فشار متوسط در انواع مختلف ثابت یا قابل حرکت طراحی می شود و به دلیل بهره مندی از گاز SF6، ایمن ترین تابلو برای این محدوده ولتاژی است. در مراکزی که به توزیع یا انتقال برق مشغول هستند، استفاده از این تابلوها بسیار مناسب خواهد بود. گاز SF6 با ایجاد عایقیت بالا، ایمنی بسیار باالیی را برای کارکنان فراهم می آورد.
تابلوهای برق فشار متوسط به دلیل داشتن ولتاژهای بالاتر از تابلوهای فشار ضعیف، موارد ایمنی بیش تری را نیاز دارند. بنابراین در تابلوهای فشار متوسط از تکنیک های مخصوصی برای عایق بندی استفاده می شود. تجهیزات داخل این تابلوها شامل انواع کلیدهای قدرت یا دژنکتورها، ترانسفورماتورهای اندازه گیری جریان و ولتاژ، کلیدهای جدا کننده زمین، کنتاکتورهای فشار متوسط، رله ها، باس بار و تجهیزات کنترلی است.
ساختار تابلو برق فشار متوسط
تابلو برق فشار متوسط شامل اجزای مختلفی است که عملکردهای متفاوتی را بر عهده دارند. این اجزا عبارتند از:
قطع کننده فشار متوسط: این قطع کننده ها برای قطع و وصل کردن جریان برق در شبکه های MV استفاده می شوند. آن ها معمولاً دارای قابلیت حفاظت در برابر خطاهای احتمالی نظیر اتصال کوتاه و بار اضافی هستند.
محافظ ها: این اجزا برای حفاظت از تجهیزات و شبکه در برابر جریان های ناهنجار و خطاهای برق استفاده می شوند. آن ها معمولاً شامل محافظ های فشار متوسط، محافظ های ولتاژ و محافظ های جریان هستند.
ترانس ها: ترانس ها در تابلو برق فشار متوسط برای تغییر ولتاژ استفاده می شوند. آن ها برای تنظیم و توزیع جریان برق در سطوح مختلف شبکه استفاده می شوند.
کنترل کننده ها و سنسورها: این اجزا برای کنترل و مدیریت جریان برق و وضعیت شبکه استفاده می شوند. آن ها اطلاعات مربوط به ولتاژ، جریان، دما و سایر پارامترهای شبکه را اندازه گیری و به سیستم کنترلی ارسال می کنند.
عملکرد تابلو برق فشار متوسط
تابلو برق فشار متوسط عملکردهای مهمی در شبکه های توزیع برق دارد. برخی از عملکردهای اصلی آن عبارتند از:
کنترل جریان برق
تابلو برق فشار متوسط امکان کنترل جریان برق در شبکه های MV را فراهم می کند. با استفاده از قطع کننده ها و محافظ ها، جریان برق در شبکه قطع و وصل می شود و از خطرات احتمالی نظیر اتصال کوتاه و بار اضافی جلوگیری می شود.
حفاظت از تجهیزات و شبکه
تابلو برق فشار متوسط با استفاده از محافظ ها، تجهیزات و شبکه را در برابر خطاهای برقی ناهنجار و خطرات محافظت می کند. این محافظت شامل حفاظت در برابر جریان های بیش از حد، ولتاژ نامناسب، تغییرات فرکانس و دیگر خطاهای برقی است.
تنظیم و توزیع جریان برق
ترانسها در تابلو برق فشار متوسط برای تغییر ولتاژ و توزیع جریان برق در سطوح مختلف شبکه استفاده می شوند. این امر به تنظیم جریان برق و توازن بار در شبکه کمک می کند و از افزایش فشار برای تجهیزات جلوگیری می کند.
کنترل و مدیریت شبکه
با استفاده از کنترل کننده ها و سنسورها، اطلاعات مربوط به ولتاژ، جریان، دما و سایر پارامترهای شبکه اندازه گیری و به سیستم کنترلی ارسال می شوند. این اطلاعات به مدیران شبکه کمک می کند تا وضعیت شبکه را مانیتور کرده و عملکرد بهینه را تضمین کنند.
تابلو برق فشار قوی
یکی از رایج ترین تکنیک های عایق بندی در این تابلوها استفاده از گاز SF6 است. این گاز خاصیت عایقی باالیی داشته و می تواند محفظه های تابلو را به طور کامل پوشش دهد. بهره مندی از این تکنیک ایمنی بالایی را فراهم می کند.
علاوه بر این، تابلوهای فشار متوسط با توجه به محیط کاری شان طوری طراحی می شوند تا در مقابل شرایط سخت محیطی مقاوم باشند. این امر نیز به افزایش ایمنی می انجامد. تابلوهای برق فشار قوی در بسیاری از مکان های صنعتی و کارخانه ها به کار می روند، زیرا قابلیت عملکرد در بازه ولتاژی بالایی را دارند. این تابلوها دامنه ولتاژی ۶۳هزار تا ۴۰۰هزار ولت را پوشش می دهند.
اجزای اصلی شامل کلید عایق، کلید قطع کن، بریکرها، کنتاکتورها و فیوزهاست. در طراحی این تابلو، شرایطی فراهم می شود تا بتوان با کنترل جریان، آن را مدیریت کرد. تجهیزات استاندارد حفاظت الکتریکی، اندازه و شدت خطا را بررسی کرده و قسمت های عیب دار را از مدار جدا می کنند تا سیستم ایمن باشد. تابلو برق فشار قوی به علت داشتن ولتاژ بسیار بالا، طراحی و اجرای متفاوتی دارد:
- جعبه تابلو از جنس فلزات قوی مانند فولاد ضدزنگ ساخته می شود.
- محفظه داخلی آن به وسیله گازهای عایق قوی مانند SF6 اشباع می شود تا از ایجاد قوس الکتریکی جلوگیری شود.
- کلیدها، کنتاکتورها و دیگر اجزا باید قادر به جداسازی بارهای بالای الکتریکی باشند.
- سیستم خنک کنندگی و عایق بندی باید قدرتمند باشد تا از اتصال قوس جلوگیری شود.
- تجهیزات حفاظتی پیشرفته ای برای اندازه گیری جریان و ولتاژ و جداسازی سریع قسمت های مشکلدار طراحی می شوند.
- استانداردهای ایمنی بسیار سخت تری نسبت به سایر تابلوها برای این تابلوها الزامی است.
ساختار تابلو برق فشار قوی
تابلو برق فشار قوی شامل اجزای مختلفی است که عملکردهای متفاوتی را بر عهده دارند. این اجزا عبارتند از:
قطع کننده فشار قوی
این قطع کننده ها برای قطع و وصل کردن جریان برق در شبکه های HV استفاده می شوند. آن ها معمولاً دارای قابلیت حفاظت در برابر خطاهای احتمالی نظیر اتصال کوتاه و بار اضافی هستند.
محافظ ها
این اجزا برای حفاظت از تجهیزات و شبکه در برابر جریان های ناهنجار و خطاهای برق استفاده می شوند. آن ها معمولاً شامل محافظ های فشار قوی، محافظ های ولتاژ و محافظ های جریان هستند.
ترانس ها
ترانس ها در تابلو برق فشار قوی برای تغییر ولتاژ استفاده می شوند. آن ها برای تنظیم و توزیع جریان برق در سطوح مختلف شبکه استفاده می شوند.
کنترل کننده ها و سنسورها
این اجزا برای کنترل و مدیریت جریان برق و وضعیت شبکه استفاده می شوند. آن ها اطلاعات مربوط به ولتاژ، جریان، دما و سایر پارامترهای شبکه را اندازه گیری و به سیستم کنترلی ارسال می کنند.
کاربرد تابلو برق فشار قوی
تابلو برق فشار قوی عملکردهای مهمی در شبکه های توزیع برق دارد. برخی از کاربردهای اصلی آن عبارتند از:
توزیع برق
تابلو برق فشار قوی برای توزیع جریان برق در شبکه های HV استفاده می شود. با استفاده از قطع کننده ها و ترانس ها، جریان برق به سطوح مختلف شبکه توزیع می شود و از این طریق امکان تأمین برق به منازل، صنایع و سایر مصارف برق فراهم می شود.
حفاظت از شبکه
تابلو برق فشار قوی با استفاده از محافظ ها و سنسورها، شبکه را در برابر جریان های ناهنجار و خطاهای برقی محافظت می کند. در صورت وقوع خطاهایی مانند اتصال کوتاه یا بار اضافی، قطع کننده ها فوراً جریان را قطع کرده و از تأثیرات آن بر شبکه جلوگیری می کنند.
مدیریت شبکه
با استفاده از کنترل کننده ها و سنسورها، تابلو برق فشار قوی به سیستم کنترلی اطلاعات مربوط به وضعیت شبکه را ارسال می کند. این اطلاعات شامل ولتاژ، جریان، دما و سایر پارامترهای شبکه است. با تحلیل این اطلاعات، امکان مدیریت بهینه شبکه و پیش بینی خطاها و نقاط ضعف وجود دارد.
انواع تابلو برق از نظر مکان نصب
انواع تابلو برق از علاوه بر نظر سطح ولتاژ، را می توان با توجه به محل نصب، در دسته های مختلفی طبقه بندی نمود. بسته به اینکه محل نصب تابلو برق در کجا باشد، می توان از گزینه مناسب استفاده کرد. از لحاظ مکان نصب، تابلوهای برق به دو دسته کلی تقسیم می شوند:
تابلو برق داخلی: تابلوهایی که درون ساختمان ها و واحدهای صنعتی نصب می شوند.
تابلو برق خارجی: تابلوهایی که در معرض شرایط جوی قرار گرفته و بیرون از ساختمان نصب می شوند.
نتیجه گیری
انواع تابلو برق از نظر سطح ولتاژ، با اجزای مختلفی که در آن استفاده می شوند، نقش مهمی در کنترل، مدیریت و حفاظت از شبکه های توزیع برق با ولتاژ بالا دارد. این تجهیزات امکان توزیع برق به منازل، صنایع و سایر مصارف را فراهم می کنند و همچنین از خطرات ناشی از خطاهای برقی محافظت می کنند.
با استفاده از کنترل کننده ها و سنسورها، شبکه به طور بهینه مدیریت می شود و امکان پیش بینی خطاها و بهبود عملکرد شبکه فراهم می شود. به طور کلی، تابلو برق فشار قوی یک عنصر کلیدی در زیر ساخت برق فشار قوی است که برای اطمینان از عملکرد ایمن و بهینه شبکه بسیار اهمیت دارد.
جهت استعلام قیمت و نوع تابلو متناسب با نیازتان، می توانید با کارشناسان ما تماس حاصل نمایید.


بدون دیدگاه